تعمیر باتری معیوب لپ تاپ که درست شارژ نمی شود و یا تعویض باتری داخل نوت بوک که فرسوده شده و یا کاملا از کار افتاده در واقع یکی از مهم ترین دغدغه های کاربران است؛ زیرا رایانه های قابل حمل بدون وجود باتری سالم عملا با یک کامپیوتر رومیزی ساده هیچ تفاوتی نخواهد داشت. در این مقاله قصد داریم درباره تعویض سلولی، تعمیر میکروچیپ و یا تعویض کل باتری لپ تاپ به شما آموزش دهیم.
- باتری لپ تاپ در واقع یک پکیج متشکل از تعدادی سلول قابل شارژ است. زمانیکه لپ تاپ شارژ نمی شود؛ ابتدا نیاز است مشکل را به طور دقیق عیب یابی کنیم. باید مطمئن شویم که ایا مشکل دقیقا از باتری است یا خیر؟!
- به طور مثال اگر مطمئن شدیم که مشکل شارژر وجود نداردبرای تعمیر و رفع مشکل باتری آن را تعمیر کرد و یا به طور کلی پک باتری را با یک بسته جدید و نو جایگزین نمود.
علائم خرابی باتری لپ تاپ
خراب شدن باتری لپتاپ معمولاً با نشانههایی مثل کاهش محسوس بازدهی، خالی شدن سریع شارژ، دیر شارژ شدن و حتی علائم فیزیکی مانند باد کردن باتری همراه است. توجه به این علائم اهمیت زیادی دارد، چون استفاده از باتری معیوب میتواند باعث خاموشی ناگهانی دستگاه، آسیب به مادربرد یا حتی خطرات ایمنی شود. در صورت مشاهده چنین مشکلاتی، بسته به نوع باتری، ممکن است نیاز به تعمیر تخصصی یا تعویض باتری داشته باشید. برای آشنایی با جزئیات کاملتر هر یک از این نشانهها و دلایل خرابی، پیشنهاد میکنیم مطلب علائم خرابی باتری لپتاپ را مطالعه کنید.
تعمیر باتری لپ تاپ یا تعویض آن ؟
باتری دستگاه شما ممکن است فرسوده شده و یا بنا بر دلایلی نیاز به جایگزینی آن وجود داشته باشد. اگر باتری قابل تعمیر باشد طبیعتا هزینه شما کمتر خواهد شد اما در برخی از مواقع دلایل مهمی وجود دارد که باعث شارژ نشدن، تخلیه سریع یا خراب شدن باتری لپ تاپ می شود و در این حالت باید باتری را به طور کامل عوض کنید.
وقتی یک یا چند سلول ، ضعیف یا خراب میشود این سیگنال ها مختل میشوند. مثلا وقتی لپ تاپ را روشن می کنید باتری آمادگی برای نیم ساعت کارکرد را اعلام می کند اما در کمتر از 15 دقیقه خالی میشود. این مهم ترین علامت خراب شدن و از کار افتادن باتری است.
اگر باتری نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد علایم و نشانه های خراب شدن باتری لپ تاپ در آن بروز می کند:
- این علائم شامل خالی شدن زود هنگام، باد کردن و گرم شدن بیش از حد است.
- باتری ها ممکن است تعمیر و رفع ایراد شوند و یا نیاز به تعویض پک کامل باشد.
- تعویض باتری های بیرونی ( Portable Battery ) به راحتی قابل انجام است.
- در موارد خرابی ممکن است یک سلول را بتوانید تعویض کنید و مجدد از آن استفاده کنید.
نوت بوک ها و الترابوک های جدید مجهز به باتری لیتیوم پلیمر است که داخل دستگاه مونتاژ شده:
- برای تعمیر یا عوض کردن باتری های داخلی باید دستگاه باز شود.
- برای تعویض باتری های داخلی بهتره به مراکز تعمیرات لپ تاپ مراجعه کنید.
- برای خرید باتری جایگزین به مراکز معتبر فروش قطعات لپ تاپ مراجعه نمائید.
- فروشگاه ها و تعمیرگاه های معتبر در اطراف و یا داخل بازار کامپیوتر واقع شده.
تفاوت باتری ها برای تعمیر و یا تعویض آن چیست ؟!
همانطور که در مقاله راهنمای خرید باتری لپ تاپ توضیح دادم ؛ باتری های انواع رایانه های قابل حمل شامل دو نوع بیرونی پرتابل و داخلی یا اینترنال باتری است. باتریهای داخلی و بیرونی لپتاپها تفاوتهای عمدهای در تعمیر و تعویض دارند. باتریهای داخلی به دلیل قرارگیری در داخل شاسی لپتاپ نیاز به ابزارهای خاص و مهارت فنی برای دسترسی و تعویض دارند، که این کار را پیچیدهتر میکند. در مقابل، باتریهای بیرونی به راحتی قابل جدا شدن و تعویض هستند و معمولاً فقط با باز کردن قفل یا فشار دادن یک دکمه از لپتاپ جدا میشوند، که تعمیر و نگهداری آنها را بسیار سادهتر میکند.
تعویض راحت باتری های بیرونی
همانطور که در ابتدا گفتم؛ باتری لپ تاپ در دهه اخیر در کف دستگاه به صورت بیرونی یا پرتابل نصب می شده. عوض کردن پک مدل های اکسترنال واقعا راحت است. فقط کافی است اهرم را فشار داده باتری را خارج کنید و با توجه به مدل نامبر و یا پارت نامبر به دنبال مدل جایگزین آن باشید. اگر سال های بسیاری از عمر باتری قدیمی گذشته و اطمینان به خراب بودن آن دارید حتی نیازی نیست که به مراکز تعمیر لپ تاپ مراجعه کنید. به راحتی می توانید باتری جدید را جایگیزن کنید.
لپ تاپ را پشت و رو کنید. آیا باتری آن را می بینید ؟! خب حالا وقتی باتری را از جا در می آورید با یک شی پلاستیکی سر و کار دارید که وزن آن نسبت به جسته ای که دارد سنگین به نظر می رسد.
ساختار و باز کردن این باتری ها چگونه است؟!
اگر آن را از کناره نگاه کنید متوجه درز آن می شوید که محکم چسب شده است. ( هرگز برای باز کردن آن به وسیله چاقو و شی نوک تیز اقدام نکنید زیرا خطر آتش سوزی وجود دارد ) داخل این پوسته؛ یک میکرو چیپ کوچک و چند سلول شارژی وجود دارد!
داخل این مدل : تعدادی سلول ( 18650 ) به صورت موازی و متوالی به نحوی در کنار هم قرار گرفته و متصل شده تا انرژی الکتریکی مورد نیاز را بنابر آمپر و ولتاژ مورد نیاز ( وات دستگاه ) تامین کند.
مشکل باتری های این مدلی!
باتری های مدل لیتیم با سلول گرد ( مدل 18650 ) اگر ضعیف شده و زود خالی می شود معمولا یک سلول آن خراب شده و اگر لپ تاپ شما به طور کلی با باتری روشن نمی شود احتمالا دو سلول یا تعداد بیشتری از ان از کار افتاده و چرخه حیات باتری را قطع میکند.
تعمیر و تعویض سلول باتری لپ تاپ 18650
باتریهای لپتاپ با سلول لیتیوم 18650 به دلایل مختلفی مثل شارژ بیش از حد، کیفیت پایین سلولها، گرمای زیاد، رطوبت یا استفاده نادرست از شارژر دچار خرابی میشوند. در این شرایط ممکن است یک یا چند سلول ضعیف شده و کل باتری از کار بیفتد. عیبیابی و تست سلولها معمولاً با مولتیمتر یا تستر باتری انجام میشود و در صورت نیاز، سلول معیوب با سلول سالم جایگزین میگردد. البته این کار نیاز به دانش فنی و ابزار دقیق دارد و در بسیاری موارد تعویض کامل باتری اقتصادیتر و مطمئنتر است.
برای آشنایی کامل با علل خرابی سلولهای 18650، روشهای تست و تعویض میتوانید مطلب جامع ما را در صفحه مربوطه مطالعه کنید.
عیب یابی و تعویض باتریهای داخلی
باتریهای داخلی لپتاپ (Internal Battery) نسل جدیدی از باتریهای لیتیوم-یون یا لیتیوم-پلیمر است که داخل بدنه دستگاه تعبیه شده و برخلاف باتریهای قدیمی قابل جداسازی سریع نیست. این باتریها به دلیل طراحی باریک و سبک لپتاپهای امروزی بسیار رایج شده، اما تعمیر و تعویضشان نیازمند باز کردن کامل دستگاه است.
علائم خرابی باتریهای داخلی
خرابی باتری داخلی معمولاً با نشانههایی مثل کاهش محسوس زمان نگهداری شارژ، خالی شدن سریع باتری، دیر شارژ شدن، خاموش شدن ناگهانی لپتاپ یا حتی باد کردن فیزیکی باتری همراه است.
تورم یا تغییر شکل و مشکلات قاب لپتاپ یکی از هشدارهای جدی است که باید به آن توجه ویژه داشت، چون میتواند به مادربرد، تاچپد و حتی نمایشگر فشار وارد کند.
علل خرابی باتری داخلی
عوامل متعددی باعث فرسودگی زودهنگام باتریهای داخلی میشوند:
- دمای بالا: گرمای بیش از حد پردازنده و کارت گرافیک میتواند سلولهای باتری داخلی را تخریب کند.
- شارژ مداوم: وصل بودن دائمی لپتاپ به شارژر فشار زیادی به سلولها وارد میکند.
- چرخههای شارژ زیاد: هر باتری تعداد مشخصی چرخه شارژ-دشارژ دارد (معمولاً ۳۰۰ تا ۱۰۰۰).
- رطوبت و نوسانات برق: میتوانند به مدار شارژ و سلولهای داخلی آسیب بزنند.
- کیفیت پایین سلولها: در مدلهای ارزانتر، سلولهای بیکیفیت زودتر از کار میافتند.
راهحل و تعویض باتری داخلی
در صورت خرابی، دو راه وجود دارد:
- کالیبراسیون و نرمافزار: در برخی موارد با ریست یا کالیبره کردن باتری (تخلیه کامل و شارژ کامل)، مشکل تا حدی رفع میشود.
- تعویض کامل باتری: اگر ظرفیت بهطور چشمگیری افت کرده یا باتری باد کرده است، تنها راهکار تعویض کامل پک باتری داخلی است. این کار شامل باز کردن لپتاپ، قطع کانکتور باتری و نصب باتری جدید است.
نکات مهم هنگام تعویض
- باتری داخلی حتماً باید اورجینال یا باکیفیت از برند معتبر باشد (Dell, HP, Lenovo, ASUS و …).
- در هنگام باز کردن لپتاپ باید از ابزار پلاستیکی و ضد الکتریسیته ساکن استفاده شود.
- در صورت باد کردن باتری، باید فوراً تعویض گردد چون احتمال ترکیدن یا آسیب جدی وجود دارد.
- تعمیر یا تعویض سلول داخلی توسط کاربر عادی توصیه نمیشود چون خطرناک است و نیاز به ابزار و دانش تخصصی دارد.
آیا باتری را خودمان باز کنیم؟
به طور کلی این کار تخصصی و البته کمی خطرناک است بسیار مراقب باشید و من آن را برای شما توصیه نکرده و حتی شما را منع می کنم زیرا سلول های باتری به شدت اشتعال پذیر هستند و حتی احتمال ترکیدن دارد. در ضمن هرگونه دستکاری و تعمیر، گارانتی باتری را ابطال میکند. هنگام دستکاری باتری مراقب خطر آتشسوزی باشید. دستکاری سلولها و اتصال کوتاه در قطعات مجاورت با باتری میتواند به مادربرد لپتاپ آسیب رساند.
درباره تراشه باتری لپ تاپ و خرابی های آن
باتری پرتابل علاوه بر سلول های لیتیومی 18650 ؛ حاوی تراشه الکترونیکی کوچک است که به لپتاپ متصل میشود. این تراشه به سیستم اجازه می دهد تا از وضعیت کلی باتری و همچنین میزان شارژ آن مطلع شود. سیستم باتری می تواند با این تراشه و از طریق LED ، میزان شارژ را نمایش دهد و سیستم عامل های ویندوز و لینوکس (OS) اطلاعات ارسال شده از تراشه را یادداشت کرده و از این سیگنال ها برای ارائه اطلاعات در مورد وضعیت باتری ” در اعلان ها ” استفاده می کنند.
تا کنون برای این تراشه مشکل خاصی گزارش نشده است اما این نکته را در نظر داشته باشید که با تعویض سلول احتمالا تراشه نیاز به ترمیم یا بازنویسی داشته باشد.
